امیر المومنین(علیه السّلام) در خطبه عید فطر می‏فرماید:
«الا و إن المضمار الیوم و السباق غدا الا و إن السبقه الجنه و الغایه النار». (1)
دنیا محل مسابقه است و آخرت زمان اجر گرفتن، بهشت جایزه برندگان این مسابقه و جهنم جزای بازندگان است.
در روایتی از فرزند گرامیش چنین آمده است:
«مر الحسن (علیه السّلام) فی یوم فطر بقوم یلعبون و یضحکون فوقف علی رووسهم، فقال: إن الله جعل شهر رمضان مضمارا لخلقه، فیستبقون فیه بطاعته إلی مرضاته، فسبق قوم ففازوا، و قصر آخرون فخابوا، فالعجب کل العجب من ضاحک لاعب فی الیوم الذی یثاب فیه المحسنون و یخسر فیه المبطلون و ایم الله لو کشف الغطاء لعلموا ان المحسن مشغول باحسانه و المسی‏ء مشغول بإساءته. ثم مضی‏». (2)
در این حدیث، امام حسن (علیه السّلام) انجام اعمال عبادی در ماه مبارک رمضان را، تشبیه به مسابقه بین افراد نموده‏اند و عید فطر را زمان اخذ جوایز برندگان آن می‏دانند.
لذا حضرت علی (علیه السّلام) در ویژگی‏های عید فطر می‏فرمایند:
 

1- روزی که نیکوکاران ثواب می‏برند.
«هذا یوم یثاب فیه المحسنون‏».


2- روزی که گنهکاران زیان می‏بینند.
«و خسر فیه المبطلون‏»


3- شبیه‏ترین روز به روز قیامت است.
«اشبه بیوم قیامکم‏».
چون در قیامت عده‏ای که زیان کارند، تاسف می‏خورند و غضبناک می‏گردند و عده‏ای که نیکوکارند رستگار و متنعم به نعمتهای الهی می‏شوند.
 

4- روز عبرت گرفتن.
«فاذکروا بخروجکم‏»
وقتی از منازلتان برای خواندن نماز عید خارج می‏شوید، به یاد آورید زمانی را که از منزل بدن خود خارج خواهید شد و سوی خدای خود خواهید رفت.
«من الاجداث إلی ربکم‏»
وقتی در جایگاه نماز خود می‏ایستید به یاد آورید زمانی را که در محضر عدل الهی می‏ایستید و از شما حسابرسی می‏کنند.
«و اذکروا وقوفکم بین یدی ربکم‏»
وقتی از نماز به منازلتان بر می‏گردید به یاد آورید زمانی را که به منازل خود در بهشت‏خواهید رفت.
«و اذکروا منازلکم فی الجنه‏»


5- روز بشارت غفران و بخشش الهی.
«ابشروا عباد الله فقد غفر لکم ما سلف من ذنوبکم‏».